<ئەسەر ھوقۇقىنى قوغداش> قا قارشى ئىسپاتلاش پۇرسىتىمۇ بار
【发布时间】2019-06-14  作者:xirenay  来源:新疆新闻在线网

 يېقىنقى بىر نەچچە يىلدىن بۇيان، دۆلەت ئىچىدىكى بىلىم مۈلۈك ھوقۇقىنى قوغداش مېخانىزمىنىڭ كۈنسېرى تەرەققىي قىلىشىغا ئەگىشىپ، سودا نەشر ھوقۇقى شىركەتلىرىنىڭ پايدا تېپىش مەقسىتىدە، كارخانىلارنى ئەسەر ھوقۇقىغا دەخلى- تەرۇز قىلدى دەپ ئەرز قىلىش دېلولىرى تېز سۈرئەتتە كۆپەيدى. فۇجيەن ئۆلكىسى شيامېن شەھىرى سىمىڭ رايونلۇق خەلق سوت مەھكىمىسىنى مىسالغا ئالساق، 2017- يىلىدىن ھازىرغىچە، مۇشۇنىڭغا ئوخشاش دېلو مىڭدىن، دېلو نىشانى ئون مىليون يۈەندىن ئېشىپ، سۈرەت، يېزىق ئەسەرلىرى، ئۈن- سىن ئەسەرلىرى قاتارلىق ئاساسلىق بىلىم مۈلۈك ساھەسىگە چېتىلىپ، جاۋابكار كارخانىلار دەۋادا يېڭىلىپ قالىدىغان ئەھۋاللار كۆپەيگەن. 

 ئېلىمىزنىڭ ئەسەر ھوقۇقى قانۇنىدا ئەسەر ھوقۇقىنىڭ ھوقۇق تەۋەلىكىنى، ھوقۇققا چېقىلىش قىلمىشىنى بېكىتىش، ھوقۇققا چەك قويۇش قاتارلىق جەھەتلەردە ئوخشاش بولمىغان سۇبيېكتلار ئوتتۇرىسىدىكى مەنپەئەت تەڭپۇڭلۇقىغا ئەھمىيەت بېرىلىپ، ئەسەر ھوقۇقى ئىگىسىنىڭ ھەققانىي ھوقۇق- مەنپەئەتىنى قوغداش، ھوقۇققا چېقىلىش قىلمىشىنىڭ قانۇنىي جاۋابكارلىقىنى ئايدىڭلاشتۇرۇش بىلەن بىللە، ئەرز قىلىنغان كارخانىنىڭ نەشر ھوقۇقى شېركىتىنىڭ «ئەسەر ھوقۇقىنى قوغداش» قا قارشى ئىسپاتلاش پۇرسىتى يارىتىپ بېرىلىپ، يامان غەرەزدىكى دەۋانى توسۇشنى قانۇنىي ئاساس بىلەن تەمىنلىدى.

 «سىدا» ناخشا پىلاستىنكىسى شىركىتى مۇزىكا ئەسەرلىرىنى سۈرەتكە ئالغۇچى بولۇش سۈپىتى بىلەن، «چاڭنياۋ» شىركىتى بىلەن كېلىشىم ئىمزالاپ، «چاڭنياۋ» شىركىتىنىڭ نەشىر ھوقۇقى نامىدا مەملىكەتنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى نۇرغۇن KTV لارغا ئاۋۋال ئادۋوكاتلىق خېتى ئەۋەتىشىگە، ئاندىن ئەرز قىلىپ تۆلەم تەلەپ قىلىشىغا رۇخسەت قىلغان. «رىيۈەن» شىركىتى دەۋاغا جاۋاب بەرگەندە، قارشى دەلىل- ئىسپاتلارنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، MTV نىڭ ئەسەر ھوقۇقى ئىگىسى فىلىم ئىشلىگۈچى بولۇشى كېرەك، ئۆزلىرى مۇزىكا ئامبىرىنىڭ نەشىر ھوقۇقىنى ئىشلىتىش ھەققىنى تاپشۇرغان بولغاچقا، «چاڭنياۋ» شىركىتىنىڭ ئەرز قىلىش ھوقۇقى يوق، دەپ قارىدى.

 ئەسەر ھوقۇقى قانۇنىنىڭ 15- ماددىسىدىكى بەلگىلىمىگە ئاساسەن، كىنو ئىشلەش ئارقىلىق ئىجاد قىلىنغان ئەسەرلەرنىڭ ھوقۇقىدىن فىلىم ئىشلىگۈچىلەر بەھرىمەن بولىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، مۇناسىۋەتلىك ئەسەرلەرنى ئىشلەپ كىرگۈزىدىغان ئۈن- سىن نەشر بۇيۇملىرىنىڭ سۇبيېكتى مۇقەررەر ھالدا ئەسەرنى قوبۇل قىلغۇچى بولمايدۇ.

 سوت مەھكىمىسى ئاخىرىدا: ھازىر بار دەلىل- ئىسپاتلار «سىدا» شىركىتىنىڭ ئاپتورلۇق ھوقۇقىغا ئىگە ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلاپ بېرەلمەيدۇ، «چاڭنياۋ» شىركىتى دېلوغا چېتىشلىق ئەسەر ھوقۇقىغا كېلىشىم ئاساسىدا ئېرىشەلمەيدۇ، دەپ قاراپ، قانۇن بويىچە ئەرزنى رەت قىلدى. 

 بۇ دېلونى بېجىرگۈچى سوتچى تونۇشتۇرۇپ مۇنداق دېدى: ئەسەر ھوقۇقى ئىگىسىنى قانداق مۇئەييەنلەشتۈرۈش ھەققىدە «ئەسەر ھوقۇقى قانۇنى» دا ئېنىق بەلگىلىمە بار. «ئەسەر ھوقۇقى قانۇنى» نىڭ 11- ماددا 1- تارمىقىدىكى بەلگىلىمىگە ئاساسەن، ئەسەر ھوقۇقى ئاپتورغا تەۋە بولىدۇ، ئايرىم بەلگىلەنگەنلىرى بۇنىڭ سىرتىدا. قانۇن يۈرگۈزۈش ئەمەلىيىتىدە، «ئىمزالىق بېكىتىش» پىرىنسىپى-- ئەسەر ھوقۇقىنىڭ تەۋەلىك ھوقۇقىنى بېكىتىش جەريانىدىكى ئىنتايىن مۇھىم ئامىل. 

 ئاتالمىش «ئىمزالىق بېكىتىش» پرىنسىپى «ئەسەر ھوقۇقى قانۇنى» نىڭ 11- ماددا 4- تارمىقىدىكى «قارشى ئىسپات بولمىسا، ئەسەرگە ئىسمى يېزىلغان پۇقرا، قانۇنىي ئىگە ياكى باشقا تەشكىلات ئاپتور بولىدۇ» دېگەن بەلگىلىمىدىن كەلگەن. شۇڭا، ئەسەر ھوقۇقىغا دەخلى- تەرۇز قىلىش دەۋاسىنى ئوتتۇرىغا قويغان دەۋاگەر ئالدى بىلەن ئەسەر ھوقۇقىنىڭ تەۋەلىكىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل- ئىسپاتلارنى تاپشۇرۇشى كېرەك. 

 ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسىنىڭ «ئەسەر ھوقۇقى ھەق تەلەپ ماجىرا دېلولىرىنى سوت قىلىشتا قانۇننى تەتبىقلاشقا ئائىت بەزى مەسىلىلەر توغرىسىدىكى ئىزاھاتى» نىڭ 7- ماددىسىدىكى بەلگىلىمىگە ئاساسەن، ئەسەر ھوقۇقى تەۋەلىكىنىڭ دەلىل- ئىسپاتى بولالايدىغان ماتىرىياللار-- ئالاقىدار تەرەپلەر تەمىنلىگەن ئەسەر ھوقۇقى ئورىگىنالى، ئەسلىي نۇسخىسى، قانۇنلۇق نەشر بۇيۇمى، ئەسەر ھوقۇقىنى تىزىملاش گۇۋاھنامىسى، ئىسپات بېرىش ئورگىنى بەرگەن ئىسپات، ھوقۇققا ئېرىشىش توختامى قاتارلىقلار. ئەسەر ياكى بۇيۇمغا ئىسمى يېزىلغان تەبىئىي شەخس، قانۇنىي ئىگە ياكى باشقا تەشكىلاتلار ئەسەر ھوقۇقى ئىگىسى، ئەسەر ھوقۇقىغا ئالاقىدار ھوقۇق ئىگىسى دەپ قارىلىدۇ، لېكىن قارشى ئىسپاتى بارلىرى بۇنىڭ سىرتىدا.

 «ئىمزا قويۇش ھوقۇقىغا ئېرىشىش» تىن ئىبارەت بۇ يول خېتى بولسىلا، سودا نەشر ھوقۇقى تىجارىتى شىركىتىنىڭ تېخنىكا ۋاسىتىسىدىن پايدىلىنىپ، تەستىقلاش شەكلىدىكى ھوقۇقىنى قوغدىشى ئەجەبلىنەرلىك ئەمەس. بېجىرگۈچى سوتچى مۇنداق دېدى: «ھازىرقى قانۇن مۇھىتىدا، بۇنداق <ئەسەر> ھوقۇقنى قوغداش ھادىسىسىنىڭ كۆپىيىپ كىتىشىدىن ساقلانغىلى بولمايدۇ. بۇلارنى كۆزدە تۇتۇپ، سوت مەھكىمىسى قانۇن يۈرگۈزۈش ئەمەلىيىتىدە، ئالىي خەلق سوت مەھكىمىسى قانۇن يۈرگۈزۈش ئىزاھاتىنىڭ 7- ماددىسىدىكى <قارشى ئىسپاتى بارلىرى بۇنىڭ سىرتىدا> دېگەن بەلگىلىمىگە ئاساسەن، دەلىل- ئىسپات كۆرسىتىش مەسئۇلىيىتىنىمۇ مۇۋاپىق تەقسىم قىلدى».

 دەلىل- ئىسپات كۆرسىتىش جاۋابكارلىقىنىڭ تەقسىملىنىشىگە ئاساسەن، دەۋاگەر ھوقۇق دائىرىسىدە دەلىل- ئىسپات كۆرسىتىش مەجبۇرىيىتىنى تاماملىغاندىن كېيىن، جاۋابكار قارشى دەلىل- ئىسپاتلارنى تاپشۇرۇش ئارقىلىق، قارشى دەلىل- ئىسپات كۆرسەتسە بولىدۇ. ئەگەر، قارشى دەلىل- ئىسپات دەۋاگەرنىڭ ئەسەر ھوقۇقى ئىگىسى ئەمەسلىكىنى ئىسپاتلاپ بېرەلىسە، دەۋاگەرنىڭ دەۋا تەلىپى سوت مەھكىمىسىنىڭ قوللىشىغا ئېرىشەلمەيدۇ.

 بۇنىڭدىن كۆرۈۋېلىشقا بولىدۇكى، ئەسەر ھوقۇقىنىڭ ھوقۇق تەۋەلىكىنى بېكىتىشكە قارىتا، «ئىمزالىق بېكىتىش» بىلەن «قارشى ئىسپات» نىڭ بىرى كەم بولسا بولمايدۇ.